Głównym instrumentem polityki przestrzennej jest planowanie przestrzenne, które odpowiedzialne jest za rozmieszczenie w terenie określonych obiektów budowlanych. Planowanie przestrzenne zajmuje się co najmniej trzema poziomami integracji zjawisk społecznych. Obejmuje miasta, czyli gminy, region oraz cały kraj. Współcześnie planowanie przestrzenne obejmuje tereny ponadnarodowe. Przykładem takiego planowania jest w współpracy na przykład w ramach krajów nadbałtyckich lub innych rejonów europejskich. Planowanie przestrzenne ma między innymi za zadanie: wprowadzać ład przestrzenny, koordynować i regulować lub sterować danym regionem, rozwiązywać problemy przestrzenne, ochraniać dobra publiczne oraz łagodzić konflikty regionalne i przestrzenne. Dzięki planowaniu przestrzennemu poprawia się jakość życia w danym regionie, racjonalnie użytkuje się teren, ustala się wartość przestrzeni urbanistycznej oraz wartość nieruchomości.